Vaccinaties op Reis

Vaccinaties Rabiës (hondsdolheid)

Alles wat je moet weten over vaccinaties voor Rabiës (hondsdolheid). Welke vaccinaties zijn nodig en welke zijn aan te raden?

HOME | ZIEKTES | RABIËS (HONDSDOLHEID)

Wat is rabiës (hondsdolheid)?

Rabiës, ook wel hondsdolheid genoemd, is een virusziekte die wordt veroorzaakt door het rabiësvirus. De ziekte is zeer ernstig en bijna altijd dodelijk zodra het virus het centrale zenuwstelsel bereikt.

De mens kan geïnfecteerd worden via:

  • Een beet van een besmet zoogdier
  • Een krab van een besmet zoogdier
  • Een lik over niet-intacte huid of slijmvlies

In 99% van de gevallen vindt besmetting plaats door een hondenbeet. Maar ook apen, katten, vleermuizen en andere zoogdieren kunnen het rabiësvirus overbrengen.

⚠️ Belangrijk om te weten:

Rabiës is altijd dodelijk zodra het virus het centrale zenuwstelsel bereikt. Maar de ziekte is te voorkomen door vaccinatie en snelle behandeling na een incident. Wereldwijd overlijden jaarlijks ongeveer 59.000 mensen aan rabiës, vooral in Azië en Afrika.

Maak een afspraak Vind een locatie

Op deze pagina

Wereldwijde situatie

Rabiës komt wereldwijd voor. Geschat wordt dat elk jaar 59.000 personen overlijden aan rabiës. Dit gaat samen met een fors verlies aan levensjaren: meer dan 3,7 miljoen DALY's (Disease-Adjusted Life Years).

De meeste gevallen vinden plaats in Afrika en Azië, waarvan ongeveer 40% onder kinderen jonger dan 15 jaar.

Hoe wordt rabiës overgedragen?

Het rabiësvirus zit in het speeksel van besmette dieren. Overdracht vindt plaats via:

  • Beet: De meest voorkomende manier van overdracht
  • Krab: Wanneer een dier krabt met nagels die besmet zijn met speeksel
  • Lik: Over niet-intacte huid (wondje, schaafwond) of slijmvlies (mond, ogen, neus)

Welke dieren kunnen rabiës overbrengen?

In principe kunnen alle zoogdieren rabiës overbrengen:

  • Honden: Verantwoordelijk voor 99% van de menselijke rabiës gevallen
  • Apen: Veel voorkomend bij toeristen in apenparken
  • Katten: Ook huiskatten kunnen rabiës hebben
  • Vleermuizen: Kunnen rabiës overbrengen, zelfs zonder zichtbare beet
  • Wilde dieren: Vossen, wasberen, stinkdieren, wolven, etc.

Let op:

Ook huisdieren in risicogebieden kunnen rabiës hebben, zelfs als ze er gezond uitzien. Vermijd daarom contact met alle zoogdieren in risicogebieden, ook met huisdieren.

Symptomen en ziekteverloop van rabiës

Incubatietijd

De incubatietijd (tijd tussen besmetting en eerste symptomen) is zeer variabel:

  • Gemiddeld: 1-3 maanden
  • Kortst: Enkele dagen (bij beten in hoofd/nek)
  • Langst: Soms jaren (zeer zeldzaam)

De incubatietijd hangt af van:

  • Locatie van de beet: Beten dichtbij het hoofd geven kortere incubatietijd
  • Ernst van de verwonding: Ernstige verwondingen geven kortere incubatietijd
  • Hoeveelheid virus: Meer virus geeft kortere incubatietijd

Symptomen in verschillende fases

Fase 1: Geen symptomen

Zolang het virus het centrale zenuwstelsel nog niet bereikt heeft, zijn er geen klachten. In deze fase kan behandeling nog helpen.

Fase 2: Eerste symptomen (prodromale fase)

De eerste symptomen lijken op griep:

  • Koorts
  • Hoofdpijn
  • Algemene zwakte
  • Pijn of tintelingen rond de wond

Fase 3: Neurologische symptomen

Naarmate de ziekte vordert, ontstaan ernstige neurologische symptomen:

  • Angst en onrust
  • Verwardheid
  • Hallucinaties
  • Hydrofobie: Angst voor water (kenmerkend voor rabiës)
  • Hypersalivatie: Overmatige speekselproductie
  • Verlamming

Fase 4: Coma en overlijden

Zodra het virus het centrale zenuwstelsel bereikt heeft, is behandeling niet meer mogelijk. De ziekte leidt tot:

  • Respiratoire complicaties: Ademhalingsproblemen
  • Cardiovasculaire complicaties: Hartproblemen
  • Coma
  • Overlijden: Meestal binnen enkele dagen

🚨 Cruciaal om te weten:

Zodra neurologische symptomen optreden, is rabiës altijd dodelijk. Er bestaat geen behandeling meer. Daarom is het zo belangrijk om direct na een incident (binnen 24 uur) medische hulp te zoeken voor post-expositie behandeling.

Waarom is snelle behandeling zo belangrijk?

Het rabiësvirus verspreidt zich langzaam via de zenuwen naar het centrale zenuwstelsel. Behandeling moet starten voordat het virus het centrale zenuwstelsel bereikt:

  • Binnen 24 uur: Start behandeling voor optimale bescherming
  • Grondig wond reinigen: Vermindert de hoeveelheid virus
  • Post-expositie vaccinaties: Stimuleren het immuunsysteem
  • RIG (indien nodig): Geeft direct bescherming

Onderzoek in rabiës endemische gebieden heeft aangetoond dat grondig reinigen van de wond samen met het direct starten van post-expositie vaccinaties een overleving van meer dan 99% geeft, zelfs zonder RIG.

Waar komt rabiës voor?

Rabiës komt wereldwijd voor. De gebieden met een hoog risico liggen vooral in Azië, Afrika en Latijns-Amerika.

LCR-classificatie van landen

Het LCR maakt onderscheid tussen twee soorten landen op basis van het risico op rabiës:

R1-landen: Hoog risico

R1-landen zijn landen met een hoog risico op transmissie (enzoötische landen):

  • Rabiës komt veelvuldig voor
  • Zowel bij huisdieren (met name honden) als bij wilde zoogdieren
  • Hoog risico voor reizigers

Voorbeelden van R1-landen:

  • Azië: India, Thailand, Vietnam, Cambodja, Laos, Myanmar, Bangladesh, Pakistan, Nepal, Sri Lanka, Indonesië, Filipijnen
  • Afrika: Kenia, Tanzania, Zuid-Afrika, Ethiopië, Nigeria, Ghana, Egypte
  • Latijns-Amerika: Brazilië, Peru, Bolivia, Colombia, Ecuador, Mexico

R2-landen: Laag risico

R2-landen zijn landen met een laag risico (epizoötische landen):

  • Rabiës komt voornamelijk bij wilde zoogdieren voor
  • Zelden bij huisdieren
  • Lager risico voor reizigers

Voorbeelden van R2-landen:

  • Noord-Amerika: Verenigde Staten, Canada
  • Europa: Polen, Roemenië, Bulgarije, delen van Rusland

Geen risico

Voor de overige landen (waaronder Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan) geldt dat er voor reizigers geen indicatie voor pre-expositievaccinatie is.

Actuele informatie:

Het risico op rabiës kan veranderen. Raadpleeg altijd de actuele LCR-landenlijst en bespreek je reisplannen met onze specialisten voor de meest actuele informatie over rabiës risicogebieden.

Pre-expositie rabiës vaccinatie

Pre-expositie vaccinatie betekent vaccinatie voordat je wordt blootgesteld aan het rabiësvirus. Deze vaccinatie bouwt een immunologisch geheugen op tegen rabiës.

Waarom pre-expositie vaccinatie?

Pre-expositie vaccinatie heeft belangrijke voordelen:

  • Vereenvoudigt post-expositie behandeling: Na een incident zijn alleen 2 boostervaccinaties nodig
  • Geen RIG nodig: Rabiës immunoglobuline (RIG) is niet meer nodig na een incident
  • RIG vaak niet beschikbaar: In niet-westerse landen is RIG zelden verkrijgbaar
  • Levenslang immunologisch geheugen: Je blijft levenslang beschermd
  • Meer tijd: Je hebt meer tijd om medische hulp te zoeken

💡 Belangrijk om te begrijpen:

Pre-expositie vaccinatie voorkomt rabiës NIET. Na een beet, krab of lik van een dier heb je altijd post-expositie behandeling nodig. Maar de vaccinatie maakt deze behandeling veel eenvoudiger: je hebt geen RIG meer nodig en slechts 2 boostervaccinaties in plaats van 4.

Het vaccinatieschema

Het pre-expositie vaccinatieschema hangt af van je leeftijd en gezondheidstoestand:

1. Reizigers van 1 jaar of ouder met normale immuniteit (meest voorkomend)

  • 2 doses: Op dag 0 en dag 7
  • Toediening: 1 ml intramusculair
  • Bescherming: Levenslang immunologisch geheugen

Let op: Het 2-doses schema is off-label (niet geregistreerd), maar wordt aanbevolen door de WHO sinds 2018 en gevolgd door het LCR.

2. Kinderen jonger dan 1 jaar

  • 3 doses: Op dag 0, dag 7 en dag 21-28
  • Toediening: 1 ml intramusculair
  • Reden: Onvoldoende gegevens over werkzaamheid 2-doses schema bij jonge kinderen

3. Reizigers met een afweerstoornis

  • 3 doses: Op dag 0, dag 7 en dag 21-28
  • Toediening: 1 ml intramusculair
  • Let op: Deze personen hebben ondanks vaccinatie nog steeds RIG nodig bij post-expositie behandeling

Flexibiliteit in schema

Indien het interval tussen de doses wordt verlengd, dient het schema binnen één jaar te worden afgemaakt.

Bijzondere situaties

HIV met CD4+ tussen 200-500

Voor mensen met een HIV-infectie met een CD4+ aantal tussen de 200 en 500 én een ondetecteerbare viral load, wordt geadviseerd om na het 2-doses schema een titercontrole te doen.

Stollingsstoornissen

Bij bepaalde stollingsstoornissen wordt subcutane toediening aangeraden. Dit kan echter leiden tot een suboptimale respons. Na subcutane toediening is titercontrole nodig.

Beschermingsduur

De productie van neutraliserende antistoffen begint doorgaans na 7 dagen. Na een volledige basisimmunisatie heb je:

  • Levenslang immunologisch geheugen: Bij gezonde personen
  • Geen RIG meer nodig: Voor de rest van je leven
  • Alleen 2 boostervaccinaties: Na een incident (op dag 0 en dag 3)

Belangrijk: Ook als de basisimmunisatie recent is voltooid, heb je na een incident altijd post-expositie vaccinatie nodig.

Bijwerkingen

Het rabiësvaccin is over het algemeen goed verdraagbaar:

Vaak voorkomend:

  • Lokale reacties: Pijn op de injectieplaats, verharding
  • Algemene reacties: Soms huiduitslag

Soms voorkomend:

  • Overgevoeligheidsreacties: 2-21 dagen na toediening
  • Symptomen: Urticaria, gewrichtspijn, misselijkheid, braken, koorts

Deze bijwerkingen zijn mild en gaan vanzelf over. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam.

Contra-indicaties

Het vaccin is gecontra-indiceerd bij aangetoonde ernstige overgevoeligheid voor:

  • Humaan albumine
  • Neomycine
  • Tetracycline
  • Amfotericine B
  • Kippenei-eiwit (afhankelijk van het vaccin)
Maak een afspraak Vind een locatie

Wat te doen na een beet, krab of lik van een dier?

Na een incident met een dier is snelle actie levensreddend. Volg deze stappen:

Stap 1: Reinig de wond grondig (DIRECT!)

Dit is het belangrijkste wat je kunt doen:

  • Spoel de wond direct: Met veel stromend water
  • Gebruik zeep: Was de wond met water en zeep
  • Minimaal 15 minuten: Blijf spoelen gedurende minimaal 15 minuten
  • Desinfecteer: Met alcohol 70% of Betadine (povidon-jodium)

Grondig reinigen van de wond is een essentieel onderdeel van de behandeling en kan het risico op rabiës sterk verminderen.

Stap 2: Zoek direct medische hulp (binnen 24 uur)

Na het reinigen van de wond:

  • Consulteer direct een arts: Bij voorkeur binnen 24 uur
  • Bel je reisverzekering: Het alarmcentrum kan helpen bij het vinden van een arts
  • Ga naar een ziekenhuis: In risicogebieden
  • Vertel over het incident: Geef details over het dier en de verwonding

Stap 3: Post-expositie behandeling

De arts zal bepalen welke behandeling nodig is:

Als je NIET gevaccineerd bent (geen pre-expositie vaccinatie):

  • RIG (Rabiës Immunoglobuline): Wordt direct toegediend rond de wond en geeft directe bescherming
  • 4 vaccinaties: Op dag 0, 3, 7 en 14 (of 28)
  • Probleem: RIG is in niet-westerse landen zelden verkrijgbaar

Als je WEL gevaccineerd bent (pre-expositie vaccinatie gehad):

  • Geen RIG nodig: Je hebt al een immunologisch geheugen
  • 2 boostervaccinaties: Op dag 0 en dag 3
  • Veel eenvoudiger: En sneller te organiseren

🚨 Levensreddend advies:

Ook als je gevaccineerd bent, heb je na een beet, krab of lik ALTIJD post-expositie behandeling nodig. Pre-expositie vaccinatie voorkomt rabiës niet, maar maakt de behandeling veel eenvoudiger. Wacht niet - zoek direct medische hulp!

Terug in Nederland

Als je terug bent in Nederland na een incident in het buitenland:

  • Neem contact op met de GGD: De arts Infectieziektebestrijding bepaalt het verdere beleid
  • Vertel over het incident: Geef details over locatie, dier, verwonding en eventuele behandeling
  • Vervolg behandeling: Indien nodig wordt de behandeling voortgezet

Waarom is snelheid zo belangrijk?

Het rabiësvirus verspreidt zich via de zenuwen naar het centrale zenuwstelsel. Behandeling moet starten voordat het virus het centrale zenuwstelsel bereikt:

  • Binnen 24 uur: Optimale bescherming
  • Grondig wond reinigen: Vermindert de hoeveelheid virus drastisch
  • Post-expositie vaccinaties: Stimuleren het immuunsysteem om antistoffen te maken
  • RIG (indien nodig): Geeft direct bescherming terwijl je lichaam antistoffen maakt

Onderzoek heeft aangetoond dat grondig reinigen van de wond samen met het direct starten van post-expositie vaccinaties een overleving van meer dan 99% geeft.

Wanneer is rabiës vaccinatie geïndiceerd?

Niet alle reizigers hebben pre-expositie vaccinatie nodig. Het advies hangt af van verschillende factoren:

Factoren die een rol spelen

Bij de overweging voor pre-expositie vaccinatie spelen de volgende afwegingen een rol:

  • Bestemming: R1-land (hoog risico) of R2-land (laag risico)?
  • Verblijfsomstandigheden: Intensief contact met dieren?
  • Verblijfsduur: Kort of langdurig verblijf?
  • Kans op blootstelling: Bijvoorbeeld bij (kleine) kinderen
  • Beschikbaarheid post-expositie behandeling: Is RIG en moderne vaccins beschikbaar?
  • Gezondheidstoestand: Afweerstoornissen?

Vaccinatie geïndiceerd (sterk aanbevolen)

Vaccinatie is geïndiceerd bij (mogelijk) frequente blootstelling aan rabiësvirus:

In R1-landen (hoog risico):

  • Intensief contact met huisdieren of wilde zoogdieren
  • Bijvoorbeeld: dierenartsen, biologen, (kleine) kinderen

In R2-landen (laag risico):

  • Intensief contact met wilde dieren
  • Bijvoorbeeld: jagers, biologen, speleologen, dierenartsen

Vaccinatie aanbevolen

Vaccinatie wordt aanbevolen bij verblijf in een R1-land en:

  • Verhoogde kans op beten: Van honden of andere zoogdieren (bijvoorbeeld (kleine) kinderen)

OF

  • Frequent of langdurig verblijf: In R1-landen (bijvoorbeeld >3 maanden)

Specifieke risicogroepen

1. Kinderen

Kinderen hebben een verhoogd risico op rabiës:

  • Spelen met dieren: Kinderen zoeken vaker contact met dieren
  • Minder voorzichtig: Begrijpen het gevaar niet
  • Beten in hoofd/nek: Door hun lengte vaker in gevaarlijke gebieden
  • Melden incident niet: Vertellen niet altijd over een beet of krab

Advies: Pre-expositie vaccinatie wordt sterk aanbevolen voor kinderen die naar R1-landen reizen.

2. Fietsers

Fietsers hebben een verhoogd risico:

  • Draaiende beweging van de benen: Trekt honden aan
  • Snelheid: Honden zien fietsers als prooi
  • Moeilijk te ontwijken: Op een fiets ben je kwetsbaar

3. Bezoek aan apenparken

Apenparken zijn een belangrijk risico:

  • Apen hebben regelmatig rabiës: Ook in toeristische parken
  • Apen zijn agressief: Kunnen bijten of krabben voor voedsel
  • Veel toeristen gebeten: Elk jaar worden veel toeristen in apenparken gebeten

4. Werken met dieren

Professionals die met dieren werken:

  • Dierenartsen
  • Biologen
  • Vrijwilligers in dierenopvang
  • Wildlife onderzoekers

5. Verblijf op afgelegen plaatsen

Wanneer medische hulp binnen 24 uur moeilijk bereikbaar is:

  • Trekking in afgelegen gebieden
  • Eilanden zonder medische voorzieningen
  • Jungle of berggebieden

Wanneer is vaccinatie NIET nodig?

Pre-expositie vaccinatie is niet nodig bij:

  • Korte stedelijke trips: Naar R1-landen zonder contact met dieren
  • Reizen naar landen zonder rabiës: Bijvoorbeeld West-Europa, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan
  • Verblijf in hotels/resorts: Zonder contact met dieren

Persoonlijk advies:

Of pre-expositie vaccinatie voor jou zinvol is, is maatwerk. Tijdens het reisconsult bespreken onze artsen en verpleegkundigen je reisplannen en geven een persoonlijk advies volgens de officiële LCR-richtlijnen.

Revaccinatie

Revaccinatie is doorgaans niet geïndiceerd. Alleen in onderstaande gevallen wordt revaccinatie overwogen:

Revaccinatie geïndiceerd bij:

Aanhoudende blootstelling in een land waar post-expositie vaccinatie niet binnen 24 uur beschikbaar is:

  • In R1-land: Bij intensief contact met huisdieren of wilde zoogdieren (bijvoorbeeld dierenartsen, biologen)
  • In R2-land: Bij intensief contact met wilde zoogdieren (bijvoorbeeld jagers, biologen, speleologen, dierenartsen)

Revaccinatie aanbevolen bij:

Verblijf in een R1-land indien actieve post-expositievaccinatie niet binnen 24 uur beschikbaar is en er een verhoogde kans op beten bestaat (bijvoorbeeld (kleine) kinderen).

Revaccinatieschema:

  • Indien indicatie: Revaccineren met 1 dosis
  • Alternatief: Antistoftiter bepaling gevolgd door revaccinatie (1 dosis) indien titer < 0,5 IE/ml

Preventie: hoe voorkom je rabiës?

De beste preventie is een combinatie van vaccinatie en het vermijden van contact met dieren.

1. Pre-expositie vaccinatie

Zoals besproken biedt pre-expositie vaccinatie belangrijke voordelen:

  • Vereenvoudigt behandeling na een incident
  • Geen RIG nodig (vaak niet beschikbaar)
  • Levenslang immunologisch geheugen

2. Vermijd contact met dieren

Dit is de belangrijkste preventieve maatregel:

  • Aai geen honden of katten: Ook niet als ze er lief uitzien
  • Voed geen wilde dieren: Dit trekt ze aan
  • Houd afstand van apen: Vooral in apenparken
  • Vermijd vleermuizen: Ook zonder zichtbare beet kunnen ze rabiës overbrengen
  • Let op zwerfhonden: Vooral in stedelijke gebieden

3. Leer kinderen over gevaren

Kinderen moeten weten:

  • Niet aai dieren: Ook niet als ze lief lijken
  • Vertel altijd over een beet of krab: Ook kleine krassen
  • Ren niet weg van honden: Dit maakt ze agressief
  • Blijf kalm: Bij contact met een agressief dier

4. Wees extra voorzichtig in risicogebieden

  • Apenparken: Houd afstand, geen voedsel zichtbaar
  • Markten: Veel zwerfhonden en katten
  • Platteland: Meer wilde dieren
  • Bij zonsondergang: Wilde dieren zijn actiever

5. Herken tekenen van rabiës bij dieren

Dieren met rabiës kunnen verschillende symptomen vertonen:

  • Agressief gedrag: Zonder aanleiding
  • Verlamming: Niet kunnen lopen
  • Overmatig kwijlen: Schuim op de bek
  • Angst voor water: Weigeren te drinken
  • Ongewoon gedrag: Wilde dieren die tam lijken

Let op: Niet alle dieren met rabiës vertonen duidelijke symptomen. Vermijd daarom alle contact met zoogdieren in risicogebieden.

6. Neem reisverzekering

Een goede reisverzekering is essentieel:

  • Dekking voor post-expositie behandeling: Dit kan duur zijn
  • Alarmcentrale: Helpt bij het vinden van medische hulp
  • Medische evacuatie: Indien nodig

Belangrijk:

Ook met pre-expositie vaccinatie blijft het vermijden van contact met dieren de belangrijkste preventieve maatregel. Vaccinatie voorkomt rabiës niet, maar maakt de behandeling na een incident veel eenvoudiger.

Veelgestelde vragen over rabiës

Wat is rabiës?

Rabiës (hondsdolheid) is een virusziekte die wordt overgedragen via een beet, krab of lik van een besmet zoogdier. De ziekte is altijd dodelijk zodra het virus het centrale zenuwstelsel bereikt. Gelukkig kan rabiës worden voorkomen door vaccinatie en snelle behandeling na een incident.

Wanneer heb ik een rabiës vaccinatie nodig?

Pre-expositie vaccinatie wordt aanbevolen bij langdurig verblijf (>3 maanden) in risicogebieden, intensief contact met dieren, reizen met kinderen, fietsen in risicogebieden, of wanneer medische hulp binnen 24 uur moeilijk bereikbaar is. De vaccinatie vereenvoudigt de behandeling na een incident.

Wat moet ik doen na een beet van een dier?

1. Reinig de wond direct grondig met water en zeep gedurende minimaal 15 minuten. 2. Desinfecteer met alcohol 70% of Betadine. 3. Zoek binnen 24 uur medische hulp voor post-expositie behandeling. Dit is levensreddend, ook als je gevaccineerd bent.

Hoe lang ben ik beschermd na rabiës vaccinatie?

Na volledige pre-expositie vaccinatie heb je levenslang een immunologisch geheugen. Dit betekent dat je na een incident geen RIG (rabiës immunoglobuline) meer nodig hebt, alleen 2 boostervaccinaties. Revaccinatie is normaal niet nodig, behalve bij intensief contact met dieren.

Is rabiës gevaarlijk?

Rabiës is altijd dodelijk zodra het virus het centrale zenuwstelsel bereikt. Wereldwijd overlijden jaarlijks ongeveer 59.000 mensen aan rabiës, vooral in Azië en Afrika. 99% van de besmettingen vindt plaats via honden. Gelukkig is de ziekte te voorkomen door vaccinatie en snelle behandeling.

Waar komt rabiës voor?

Rabiës komt wereldwijd voor, vooral in Azië, Afrika en Latijns-Amerika. R1-landen hebben een hoog risico (rabiës bij huisdieren en wilde dieren), R2-landen hebben een laag risico (vooral bij wilde dieren). Controleer altijd de actuele LCR-landenlijst voor je bestemming.

Wat zijn de symptomen van rabiës?

Eerste symptomen lijken op griep: koorts, hoofdpijn, zwakte. Later ontstaan neurologische symptomen: angst, verwardheid, hydrofobie (angst voor water), hypersalivatie, verlamming. Zodra neurologische symptomen optreden, is rabiës altijd dodelijk. Daarom is snelle behandeling na een incident cruciaal.

Hoeveel vaccinaties heb ik nodig?

Voor pre-expositie vaccinatie heb je 2 doses nodig (dag 0 en dag 7) als je 1 jaar of ouder bent met normale immuniteit. Kinderen <1 jaar en mensen met afweerstoornissen krijgen 3 doses (dag 0, 7 en 21-28).

Kan ik nog gevaccineerd worden als ik al op reis ben?

Ja, je kunt ook tijdens je reis nog gevaccineerd worden. Het is beter om laat te vaccineren dan helemaal niet. Het immunologisch geheugen ontstaat na de volledige serie, ook als deze tijdens de reis wordt gegeven.

Moet ik revaccineren voor een nieuwe reis?

Nee, revaccinatie is doorgaans niet nodig. Na een volledige pre-expositie serie heb je levenslang een immunologisch geheugen. Alleen bij intensief contact met dieren in gebieden waar post-expositie behandeling niet binnen 24 uur beschikbaar is, wordt revaccinatie overwogen.

Wat is het verschil tussen pre- en post-expositie vaccinatie?

Pre-expositie: Vaccinatie voordat je wordt blootgesteld (preventief). Post-expositie: Behandeling na een beet, krab of lik. Pre-expositie vaccinatie vereenvoudigt de post-expositie behandeling: je hebt geen RIG meer nodig en slechts 2 in plaats van 4 vaccinaties.

Wat is RIG en waarom is het belangrijk?

RIG (Rabiës Immunoglobuline) geeft directe bescherming tegen rabiës door antistoffen toe te dienen. Het is essentieel voor ongevaccineerden na een incident. Probleem: RIG is in niet-westerse landen zelden verkrijgbaar. Daarom is pre-expositie vaccinatie zo belangrijk: je hebt dan geen RIG meer nodig.

Kan ik rabiës krijgen van een lik?

Ja, rabiës kan worden overgedragen via een lik over niet-intacte huid (wondje, schaafwond) of slijmvlies (mond, ogen, neus). Het rabiësvirus zit in het speeksel van besmette dieren. Ook een lik vereist daarom post-expositie behandeling.

Zijn apen gevaarlijk voor rabiës?

Ja, apen kunnen rabiës overbrengen. Elk jaar worden veel toeristen in apenparken gebeten of gekrabd. Ook apen in toeristische parken hebben regelmatig rabiës. Houd daarom altijd afstand van apen en voed ze niet.

Kan ik rabiës krijgen van een vleermuis?

Ja, vleermuizen kunnen rabiës overbrengen, zelfs zonder zichtbare beet. Hun tanden zijn zo klein dat je een beet niet altijd voelt. Vermijd daarom contact met vleermuizen. Bij contact met een vleermuis, zoek altijd medische hulp.

Hoe lang duurt het voordat symptomen optreden?

De incubatietijd is zeer variabel: gemiddeld 1-3 maanden, maar kan variëren van enkele dagen tot (zeer zeldzaam) jaren. De incubatietijd hangt af van de locatie van de beet (beten dichtbij het hoofd geven kortere incubatietijd) en de ernst van de verwonding.

Is rabiës te genezen?

Nee, zodra neurologische symptomen optreden, is rabiës altijd dodelijk. Er bestaat geen behandeling meer. Maar rabiës is te voorkomen door vaccinatie en snelle post-expositie behandeling na een incident (binnen 24 uur).

Wat kost een rabiës vaccinatie?

De kosten van rabiës vaccinatie variëren per locatie. Neem contact op met onze locaties voor actuele prijzen. Veel reisverzekeringen vergoeden (een deel van) de kosten van reisvaccinaties. Controleer je polis.

Kan ik rabiës vaccinatie combineren met andere vaccinaties?

Ja, rabiës vaccinatie kan gelijktijdig met andere vaccins worden gegeven. Er zijn geen bekende interacties met andere reisvaccinaties.

Heb ik vaccinatie nodig voor een safari in Afrika?

Dit hangt af van je reisplannen. Bij een korte safari vanuit lodges met weinig contact met dieren is vaccinatie vaak niet nodig. Bij langdurig verblijf, kamperen, reizen met kinderen, of fietsen wordt vaccinatie wel aanbevolen. Bespreek je plannen met onze specialisten.

Moet ik ook gevaccineerd worden voor een stedentrip?

Voor een korte stedentrip zonder contact met dieren is vaccinatie meestal niet nodig. Maar let op: ook in steden zijn zwerfhonden en apen (in apenparken). Bij twijfel, bespreek je plannen met onze specialisten.

Maak een afspraak voor rabiës vaccinatie

Voor rabiës vaccinatie en persoonlijk advies kun je terecht bij Vaccinatie op Reis. Wij volgen de officiële LCR-richtlijnen en hebben 26 locaties in Nederland.

Waarom kiezen voor Vaccinatie op Reis?

  • ✔️ LCR-erkend: Wij volgen de officiële LCR-richtlijnen
  • ✔️ Deskundige artsen en verpleegkundigen: Gespecialiseerd in reismedicijn
  • ✔️ 26 locaties: Altijd een locatie bij jou in de buurt
  • ✔️ Snelle service: Vaak nog dezelfde week een afspraak mogelijk
  • ✔️ Persoonlijk advies: Op basis van jouw reisplannen
  • ✔️ Complete service: Van advies tot vaccinatie, alles onder één dak

Wat kun je verwachten tijdens het consult?

  • Reisbespreking: Bestemming, verblijfsduur, activiteiten
  • Risicoanalyse: Is rabiës vaccinatie voor jou zinvol?
  • Medische beoordeling: Contra-indicaties, allergieën, afweerstoornissen
  • Vaccinatiegeschiedenis: Eerdere vaccinaties
  • Persoonlijk vaccinatieschema: Welke vaccinaties zijn nodig en wanneer
  • Preventie advies: Hoe vermijd je contact met dieren
  • Noodplan: Wat te doen bij een incident
  • Vaccinatie: Indien gewenst en geïndiceerd direct vaccineren tijdens het consult

Neem mee naar het consult

  • Reisplannen: Exacte bestemmingen, data, activiteiten
  • Vaccinatieboekje: Overzicht van eerdere vaccinaties
  • Medische informatie: Medicijngebruik, allergieën, afweerstoornissen

Plan op tijd

Voor rabiës vaccinatie is het verstandig om minimaal 2-3 weken voor vertrek een afspraak te maken. Het 2-doses schema heeft een interval van minimaal 1 week nodig. Bij een later consult kan vaccinatie vaak nog wel, maar het is verstandig om op tijd te plannen.

Ook advies voor andere reisvaccinaties

Tijdens het reisconsult bespreken we ook andere benodigde vaccinaties voor je bestemming:

  • Hepatitis A en B: Voor de meeste tropische bestemmingen
  • Buiktyfus: Voor Zuid-Azië en delen van Afrika
  • DTP: Difterie, tetanus, polio (controle basisimmuniteit)
  • Gele koorts: Voor Afrika en Zuid-Amerika
  • Japanse encefalitis: Voor langdurig verblijf in Azië
  • Meningokokken: Voor de meningitis gordel in Afrika
  • Malaria preventie: Indien van toepassing voor je bestemming
Maak een afspraak Vind een locatie bij jou

Contact

Heb je vragen over rabiës vaccinatie? Neem gerust contact met ons op:

  • Telefoon: Bel naar een van onze 26 locaties
  • Online afspraak: Maak direct online een afspraak
  • Email: Stel je vraag via het contactformulier

Wij helpen je graag met deskundig advies en vaccinatie volgens de officiële LCR-richtlijnen!

De Ziekte Rabiës (hondsdolheid)

Landen waar Rabiës (hondsdolheid) voorkomt

Maak een afspraak

Nuttige informatie

Kosten vaccinaties Vergoeding vaccinaties